رشد مصرف بنزین کشور در آبان‌ماه ۲ درصد کاهش یافت
گروه: پالایش و پخش | کد خبر: ۲۰۰۷۱ | تاریخ: ۱۹ آبان ۱۴۰۵ - ۹:۳۴
به گزارش صدای پتروشیمی، مدیریت مصرف بنزین با اجرای مجموعه‌ای از سیاست‌های قیمتی و غیرقیمتی، برای نخستین بار پس از دوران کرونا به کاهش رشد مصرف این فرآورده منجر شد. بر اساس آمار شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، رشد سالانه مصرف بنزین که در سال‌های گذشته به‌طور میانگین حدود ۶ درصد بود، در سال ۱۴۰۵ به صفر رسید و در آبان‌ماه با ثبت نرخ منفی ۲ درصد، وارد محدوده کاهشی شد.
افزایش تعداد خودروهای صفرکیلومتر، روند کند خروج خودروهای فرسوده، تغییر سبد سوخت و کاهش تمایل به استفاده از سی‌ان‌جی، از عوامل رشد مستمر مصرف بنزین در سال‌های گذشته بودند. تداوم این روند و افزایش فاصله میان تولید و مصرف فرآورده‌های نفتی، ضرورت اجرای سیاست‌هایی برای کنترل تقاضا، کاهش هدررفت و احیای ظرفیت سوخت‌های جایگزین را افزایش داده بود.
اصلاح نرخ سوم بنزین و صرفه‌جویی بیش از ۱۶۰ میلیون لیتری
یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه، اصلاح تدریجی نرخ سوم بنزین بود. این روند از آذرماه ۱۴۰۴ با افزایش نرخ بنزین آزاد از ۳ هزار تومان به ۵ هزار تومان آغاز شد و در مرحله بعد، از بامداد ۱۷ شهریور امسال، نرخ سوم از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافت.
تأثیر این سیاست در روزهای ابتدایی اجرا نمایان شد؛ به‌طوری‌که میانگین مصرف بنزین که در ۱۶ روز نخست شهریور به حدود ۱۴۴ میلیون لیتر در روز رسیده بود، در نیمه دوم ماه با کاهش ۱۱ میلیون لیتری به ۱۳۳ میلیون لیتر رسید. اجرای این سیاست در یک بازه ۱۵ روزه نیز به صرفه‌جویی بیش از ۱۶۰ میلیون لیتر بنزین منجر شد.
این کاهش مصرف در اوج سفرهای تابستانی، علاوه بر کمک به پایداری شبکه توزیع سوخت، از فشار عملیاتی واردشده بر پالایشگاه‌های کشور کاست.
افزایش ۱۵ درصدی مصرف سی‌ان‌جی و جایگزینی روزانه ۲ میلیون مترمکعب گاز
هم‌زمان با اصلاح نرخ بنزین، استفاده از سوخت سی‌ان‌جی نیز افزایش یافت. بر اساس آمارهای اعلام‌شده، مصرف روزانه سی‌ان‌جی پس از اجرای این سیاست ۱۵ درصد رشد کرد و به میزان حدود ۲ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافت؛ رقمی که با توجه به معادل‌بودن هر مترمکعب سی‌ان‌جی با یک لیتر بنزین در چرخه احتراق، از مصرف روزانه ۲ میلیون لیتر بنزین جلوگیری می‌کند.
مصرف سی‌ان‌جی در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به حدود ۲۴ میلیون مترمکعب در روز رسیده بود، اما با تثبیت طولانی‌مدت نرخ بنزین و کاهش صرفه اقتصادی استفاده از این سوخت برای رانندگان، به حدود ۱۵ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت. این در حالی است که ظرفیت عرضه سی‌ان‌جی کشور بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب در روز برآورد می‌شود.
در حال حاضر بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ جایگاه استاندارد سی‌ان‌جی در کشور فعال است و با اتصال مناطقی مانند جنوب کرمان و سیستان و بلوچستان به شبکه عرضه، دسترسی به این سوخت گسترش یافته است. همچنین حدود ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار خودروی دوگانه‌سوز کارخانه‌ای و کارگاهی در کشور تردد می‌کنند و به‌ازای هر یک‌هزار و ۶۰۰ خودرو، یک جایگاه سی‌ان‌جی وجود دارد.
سامان‌دهی کارت‌های سوخت در ۱۱ استان مرزی
یکی دیگر از محورهای مدیریت مصرف بنزین، سامان‌دهی توزیع سوخت در استان‌های مرزی با هدف مقابله با قاچاق فرآورده‌های نفتی بود. در این طرح، کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها جمع‌آوری و سهمیه لایه سوم، شامل ۵۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان، مستقیماً روی کارت هوشمند سوخت شخصی متقاضیان شارژ شد.
این سازوکار با هدف جلوگیری از ایجاد صف در جایگاه‌ها و ثبت مشخصات تراکنش‌های سوخت‌گیری طراحی شد. اجرای آن از مردادماه در استان کرمان و از ابتدای شهریور در سیستان و بلوچستان آغاز شد. پس از آن، خراسان جنوبی از ابتدای مهر و ۸ استان دیگر شامل هرمزگان، یزد، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل و کردستان از ابتدای آبان به این طرح پیوستند.
شناسه‌دار شدن کارت‌های آزاد در جایگاه‌های تهران
بررسی الگوی سوخت‌گیری نشان می‌دهد حدود ۶۰ درصد سوخت‌گیری‌ها با کارت هوشمند شخصی و ۴۰ درصد باقی‌مانده با کارت‌های آزاد و اضطراری جایگاه‌ها انجام می‌شود. با توجه به سهم قابل‌توجه کارت‌های آزاد در انحراف و سوءاستفاده از فرآورده‌های نفتی، طرح آزمایشی شناسه‌دار کردن این کارت‌ها با هدف افزایش شفافیت و پیشگیری از قاچاق سوخت در تهران اجرا شد.
در این روش، متقاضی پس از استفاده از کارت بانکی و احراز هویت، میزان سوخت موردنیاز خود را از ۱۰ لیتر تا سقف مجاز ۲۵ لیتر انتخاب می‌کند. سپس دستگاه رسیدی حاوی رمز یک‌بارمصرف صادر می‌کند و فرد با دریافت کارت اضطراری از جایگاه‌دار و واردکردن رمز چهاررقمی رسید، سوخت‌گیری را انجام می‌دهد.
اجرای آزمایشی این طرح در مهرماه باعث شد میانگین توزیع روزانه بنزین در تهران از ۲۰ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر در مهر ۱۴۰۴ به ۲۰ میلیون لیتر در مهر امسال کاهش یابد؛ به‌طوری‌که در مجموع طی یک ماه حدود ۲۰ میلیون لیتر در مصرف بنزین پایتخت صرفه‌جویی شد.
این طرح اکنون در ۲۴۸ جایگاه سوخت تهران اجرا می‌شود. بررسی‌ها نشان داده است بیش از ۴۰ درصد سوخت‌گیری‌ها و سوءاستفاده‌های ثبت‌شده با کارت‌های آزاد، تنها به ۱۶ درصد مراجعان مربوط بوده است. همچنین در برخی موارد، برای پلاک یک خودرو بین ۷۰ تا ۱۰۴ نوبت سوخت‌گیری در ماه ثبت شده است.
ترکیب سیاست‌های قیمتی و نظارتی برای کنترل مصرف
مجموع اقدامات انجام‌شده نشان می‌دهد اصلاح نرخ سوم بنزین، انتقال سهمیه کارت‌های آزاد به کارت‌های شخصی در ۱۱ استان، افزایش مصرف سی‌ان‌جی و شناسه‌دار کردن کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، مجموعه‌ای از ابزارهای مکمل برای کنترل تقاضا و جلوگیری از انحراف فرآورده‌های نفتی بوده‌اند.
اجرای این سیاست‌ها ضمن کاهش مصرف بنزین و محدود کردن مسیرهای سوءاستفاده، به کاهش فشار بر پالایشگاه‌ها و بهبود تراز تولید و مصرف سوخت کمک کرده است. ثبت رشد منفی ۲ درصدی مصرف بنزین در آبان‌ماه نیز نتیجه این مجموعه اقدامات در مسیر مدیریت مصرف بنزین به شمار می‌رود./شانا
انتهای پیام/
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید