امنیت انرژی جهان در گرو احترام به حاکمیت ملی کشورهاست
گروه: انرژی بین الملل | کد خبر: ۱۹۷۰۹ | تاریخ: ۴ آبان ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۰
به گزارش صدای پتروشیمی، امنیت انرژی جهان به گفته حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، پیوندی ناگسستنی با صلح، ثبات منطقه‌ای، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و احترام به حاکمیت ملی کشورها دارد. وی در بیست‌وهشتمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی‌ئی‌سی‌اف) در مسکو تأکید کرد که مداخلات و اقدام‌های نظامی آمریکا و تحریم‌های یک‌جانبه اقتصادی، علاوه بر آسیب به منافع مشروع ملت ایران، بر امنیت سرمایه‌گذاری و قابلیت پیش‌بینی بازارهای جهانی انرژی نیز تأثیر منفی گذاشته است.
بورد روز دوشنبه ۴ آبان، با ابراز خرسندی از حضور در شهر تاریخی مسکو و دیدار با وزیران و هیئت‌های نمایندگی کشورهای عضو و ناظر جی‌ئی‌سی‌اف، بر ضرورت تبادل‌نظر درباره تحولات راهبردی صنعت گاز، چالش‌های بازارهای انرژی و مسئولیت مشترک اعضا برای ساختن آینده‌ای باثبات و برخوردار از امنیت انرژی تأکید کرد.
وی ضمن قدردانی از دولت و ملت روسیه برای میزبانی این نشست، یاد شهدای جنگ اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، به‌ویژه رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (ره)، و غیرنظامیان بی‌گناه، از جمله کودکان مدرسه میناب و ورزشکاران باشگاه ورزشی لامرد را گرامی داشت.
سرپرست وزارت نفت با اشاره به بیست‌وپنجمین سالروز تأسیس جی‌ئی‌سی‌اف گفت نظام جهانی انرژی در یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های تحولات ژئوپلیتیک، اقتصادی و فناورانه قرار دارد.
امنیت انرژی فراتر از ملاحظات اقتصادی است
بورد با اشاره به بحران انرژی ناشی از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تصریح کرد که امنیت انرژی صرفاً مفهومی اقتصادی یا فنی نیست و با صلح، ثبات منطقه‌ای، امنیت زیرساخت‌های حیاتی و احترام به حاکمیت ملی کشورها ارتباط مستقیم دارد.
به گفته وی، پیامدهای چنین تجاوزهایی به مرزهای منطقه محدود نمی‌شود و می‌تواند امنیت عرضه انرژی و روند رشد و توسعه اقتصادی را در سطح جهان تحت تأثیر قرار دهد.
وی همچنین با اشاره به مداخلات و اقدام‌های نظامی آمریکا در مناطق مختلف، از جمله خلیج فارس، و تحریم‌های یک‌جانبه اقتصادی تأکید کرد که این اقدامات علاوه بر هدف قرار دادن حقوق و منافع مشروع ملت ایران، فضای اعتماد، امنیت سرمایه‌گذاری و پیش‌بینی‌پذیری بازارهای جهانی انرژی را نیز تضعیف کرده است.
همکاری بین‌المللی شرط تحقق امنیت انرژی است
سرپرست وزارت نفت با تأکید بر ضرورت همکاری میان کشورهای تولیدکننده گاز گفت جمهوری اسلامی ایران معتقد است امنیت انرژی جهان بدون تأمین امنیت تولیدکنندگان، احترام به حاکمیت ملی آنها، سرمایه‌گذاری پایدار و همکاری مؤثر بین‌المللی محقق نخواهد شد.
وی افزود جی‌ئی‌سی‌اف باید بیش از گذشته به بستری برای تقویت هم‌گرایی، گفت‌وگو و همکاری عملی میان کشورهای تولیدکننده تبدیل شود. به گفته بورد، هشتمین نشست سران این مجمع نیز فرصتی ارزشمند برای تقویت این رویکرد و ترسیم افق تازه‌ای از همکاری‌های راهبردی اعضاست.
ضرورت بازنگری در سازوکارهای مجمع
بورد با اشاره به اینکه جی‌ئی‌سی‌اف در سال ۲۰۰۱ در تهران پایه‌گذاری شد و اکنون در آستانه مرحله تازه‌ای از حیات نهادی خود قرار دارد، اظهار کرد تحولات سریع جهانی ایجاب می‌کند اعضا ضمن حفظ اصول بنیادی مجمع، اولویت‌ها، ابزارها و سازوکارهای همکاری را متناسب با شرایط جدید بازآرایی کنند.
وی انعطاف‌پذیری در برابر بحران‌های جهانی انرژی، تقویت جایگاه راهبردی گاز طبیعی در آینده انرژی جهان و گسترش همکاری‌های سرمایه‌گذاری، مدیریتی و فناورانه را از اولویت‌های راهبردی ایران در این مسیر دانست.
سرپرست وزارت نفت با اشاره به بحران بهداشتی کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ و تحولات ژئوپلیتیک سال ۲۰۲۶ گفت این رویدادها نشان داده‌اند که بازارهای جهانی انرژی بیش از هر زمان دیگری در معرض شوک‌های پیش‌بینی‌ناپذیر قرار دارند.
تقویت ظرفیت‌های مجمع برای مواجهه با بحران‌ها
بورد تأکید کرد جی‌ئی‌سی‌اف باید توانایی خود را برای شناسایی زودهنگام مخاطرات، تحلیل سناریوهای بحرانی و ارائه پاسخ‌های هماهنگ افزایش دهد. از این رو، بازنگری در راهبرد بلندمدت مجمع با تأکید بر تقویت زنجیره ارزش گاز طبیعی باید در دستور کار قرار گیرد.
وی قابلیت اتکا، فراوانی، انعطاف‌پذیری عملیاتی، کاربردهای گسترده صنعتی و نقش مکمل گاز طبیعی در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را از عواملی دانست که این حامل انرژی را همچنان به یکی از ارکان امنیت انرژی و توسعه اقتصادی جهان تبدیل می‌کند.
بر اساس چشم‌انداز جهانی گاز جی‌ئی‌سی‌اف، تقاضای جهانی گاز طبیعی تا سال ۲۰۵۵ با رشد ۳۱ درصدی به بیش از ۵,۴۰۰ میلیارد مترمکعب خواهد رسید و سهم آن در ترکیب انرژی جهان از حدود ۲۳ درصد به ۲۶ درصد افزایش می‌یابد.
بورد این پیش‌بینی‌ها را نشانه تداوم اهمیت راهبردی گاز طبیعی در دهه‌های آینده دانست و تأکید کرد ظرفیت این سوخت برای کمک به امنیت انرژی، توسعه صنعتی و مقابله با فقر انرژی، فراتر از روندهای پیش‌بینی‌شده کنونی است.
وی پیشنهاد کرد دبیرخانه مجمع با مشارکت اعضا، امکان تدوین «نقشه راه ارتقای سهم گاز طبیعی در ترکیب انرژی جهان» با هدف دستیابی به سهم ۳۰ درصدی را بررسی کند. به گفته او، این نقشه راه باید بر مطالعات اقتصادی، ارزیابی تقاضای بلندمدت، الزامات سرمایه‌گذاری و ملاحظات محیط‌زیستی استوار باشد.
سرپرست وزارت نفت همچنین خواستار اتخاذ رویکردی هماهنگ از سوی کشورهای عضو در برابر مقررات و سازوکارهای اقلیمی شد که ممکن است محدودیت‌های نامتوازن بر تجارت و سرمایه‌گذاری انرژی ایجاد کنند؛ از جمله آثار احتمالی سازوکار تنظیم مرزی کربن اتحادیه اروپا.
سرمایه‌گذاری پایدار شرط تبدیل ذخایر گاز به امنیت عرضه است
بورد با اشاره به برخورداری کشورهای عضو جی‌ئی‌سی‌اف از بخش عمده ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان گفت این ظرفیت به‌تنهایی امنیت عرضه را تضمین نمی‌کند. به گفته وی، سرمایه‌گذاری به‌موقع، دسترسی به فناوری، توسعه زیرساخت‌ها و اطمینان از وجود تقاضای پایدار، عواملی هستند که منابع گاز را به فرصتی برای تقویت امنیت انرژی تبدیل می‌کنند.
بر اساس گزارش چشم‌انداز جهانی گاز این مجمع، تأمین نیازهای آینده جهان تا سال ۲۰۵۵ به حدود ۱۱.۶ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی و ۷۳۵ میلیارد دلار در بخش میان‌دستی صنعت گاز نیاز دارد؛ رقمی که در مجموع از ۱۲ تریلیون دلار فراتر می‌رود.
سرپرست وزارت نفت این حجم سرمایه‌گذاری را نشان‌دهنده ضرورت ایجاد محیطی باثبات، پیش‌بینی‌پذیر و برخوردار از سازوکارهای مناسب تأمین مالی دانست.
وی سه حوزه را برای گسترش همکاری کشورهای عضو پیشنهاد کرد: نخست، بررسی سازوکارهای مشترک تأمین مالی و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های گازی با استفاده از ظرفیت نهادهای مالی ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی؛ دوم، توسعه همکاری‌های فناورانه، انتقال دانش فنی، آموزش نیروی انسانی متخصص و اجرای پروژه‌های مشترک در بخش‌های بالادستی، میان‌دستی و پایین‌دستی؛ و سوم، تقویت گفت‌وگوی ساختاریافته میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان برای افزایش امنیت تقاضا، کاهش مخاطرات سرمایه‌گذاری و ایجاد تعادل پایدار میان منافع دو طرف.
بورد با اشاره به تجربه ایران در بخش‌های مختلف صنعت گاز افزود دبیرخانه جی‌ئی‌سی‌اف نیز می‌تواند با شناسایی فرصت‌های همکاری، تسهیل ارتباط میان نهادهای تخصصی اعضا و پیگیری نتایج عملی تعاملات، نقش فعال‌تری ایفا کند.
تأکید ایران بر گسترش همکاری‌های چندجانبه
سرپرست وزارت نفت با یادآوری نقش ایران در شکل‌گیری جی‌ئی‌سی‌اف گفت جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان پیشنهاددهنده و یکی از بنیان‌گذاران اصلی این مجمع، همواره بر تقویت همکاری‌های چندجانبه، احترام متقابل و استفاده از ظرفیت‌های مشترک برای توسعه پایدار صنعت گاز تأکید داشته است.
وی افزود دولت چهاردهم نیز در چارچوب قانون برنامه هفتم پیشرفت، توسعه همکاری با سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی انرژی، به‌ویژه جی‌ئی‌سی‌اف، را در اولویت دیپلماسی انرژی کشور قرار داده است.
به گفته بورد، ایران با برخورداری از دومین ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان، موقعیت راهبردی جغرافیایی و ظرفیت‌های گسترده فنی، صنعتی و انسانی، توانمندی قابل توجهی برای گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی دارد.
توسعه صنعت گاز ایران با اتکا به توان داخلی
بورد با اشاره به دهه‌ها تحریم و پیامدهای جنگ‌های تحمیلی گفت صنعت گاز ایران با اتکا به ظرفیت‌های داخلی توانسته است به ظرفیت تولید سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی دست یابد و در شمار سه تولیدکننده بزرگ گاز طبیعی جهان قرار گیرد.
وی افزود گاز طبیعی حدود ۷۰ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل می‌دهد و شبکه گسترده گازرسانی ایران نزدیک به ۹۵ درصد جمعیت کشور را تحت پوشش قرار داده است.
سرپرست وزارت نفت این دستاوردها را نشان‌دهنده توانمندی صنعتی، مهندسی و مدیریتی ایران و تجربه ارزشمند کشور در توسعه زیرساخت‌های گسترده گازرسانی دانست و اعلام کرد ایران آمادگی دارد این تجربیات و ظرفیت‌ها را در چارچوب همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه برای توسعه پروژه‌های مشترک و تقویت توانمندی‌های اعضای مجمع به کار گیرد.
آینده صنعت گاز به ثبات سیاست‌گذاری وابسته است
بورد در پایان تأکید کرد آینده صنعت گاز طبیعی تنها به حجم ذخایر و ظرفیت تولید وابسته نیست، بلکه کیفیت همکاری‌ها، ثبات سیاست‌گذاری و توانایی کشورها برای پاسخ‌گویی مشترک به چالش‌های جهانی نیز در آن نقش تعیین‌کننده دارد.
وی بیست‌وپنجمین سالروز تأسیس جی‌ئی‌سی‌اف را فرصتی برای آغاز مرحله تازه‌ای از همکاری‌های نتیجه‌محور، سرمایه‌گذاری مشترک و هم‌گرایی راهبردی دانست و ابراز امیدواری کرد با اراده جمعی اعضا و بهره‌گیری از ظرفیت دبیرخانه، جایگاه این مجمع در گفت‌وگوهای جهانی انرژی بیش از پیش تقویت شود.
سرپرست وزارت نفت همچنین ابراز امیدواری کرد نتایج نشست وزارتی و هشتمین نشست سران جی‌ئی‌سی‌اف به تقویت همبستگی اعضا و تحقق منافع مشترک کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده گاز طبیعی کمک کند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید