اختصاصی|انفجار در مخازن سوخت نزدیک مناطق مسکونی؛از تجربه شهران استفاده نشد؟

به گزارش صدای پتروشیمی، مخازن و انبارهای نفت در برخی مناطق تهران از جمله کوهک، شهران، بلوار ارتش و همچنین شهرری و بخش‌هایی از کرج، به دلیل قرار گرفتن در مجاورت بافت‌های مسکونی همواره یکی از نقاط حساس از منظر ایمنی شهری و مدیریت بحران محسوب می‌شوند.

حملات شب گذشته جنگنده‌های رژیم صهیونیستی به چند مورد از این تأسیسات و وقوع انفجارهای مهیب، بار دیگر نگرانی‌ها درباره پیامدهای احتمالی چنین رخدادهایی برای ساکنان اطراف را افزایش داده است.

کارشناسان حوزه انرژی و مدیریت بحران معتقدند در چنین شرایطی دو مسئله اساسی باید همزمان مورد توجه قرار گیرد: نخست، حفظ ثبات در ذخیره‌سازی و توزیع سوخت به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های حیاتی کشور و دوم، تأمین ایمنی و امنیت شهروندانی که در مجاورت این تأسیسات زندگی می‌کنند.

این در حالی است که در جریان جنگ ۱۲ روزه در خرداد سال جاری نیز انبار نفت شهران هدف حمله قرار گرفت؛ حادثه‌ای که در آن زمان وزارت نفت از اتخاذ تدابیر ایمنی و امنیتی و همچنین اقدامات لازم برای کاهش خطر برای ساکنان اطراف خبر داده بود.

با این حال، حملات گسترده‌تر شب گذشته به چند انبار در تهران و کرج این پرسش را در افکار عمومی و میان کارشناسان مطرح کرده است که تجربه آن حادثه تا چه اندازه به تغییرات عملی در نحوه مدیریت این تأسیسات منجر شده است.

از منظر مدیریت بحران، برخی متخصصان بر این باورند که در فاصله ماه‌های گذشته می‌توانست بررسی‌هایی درباره امکان جابه‌جایی بخشی از مخازن، کاهش حجم ذخیره‌سازی در نقاط پرریسک، یا تقویت سازوکارهای ایمنی و حفاظتی انجام شود. در مقابل، برخی دیگر نیز معتقدند انتقال یا تخلیه کامل چنین تأسیسات بزرگی به دلیل پیچیدگی‌های فنی، اقتصادی و زیرساختی ممکن است در کوتاه‌مدت با محدودیت‌های جدی روبه‌رو باشد.

با این حال، مجموعه پرسش‌هایی اکنون از سوی افکار عمومی و کارشناسان متوجه وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی شده است؛ از جمله اینکه آیا در ماه‌های گذشته امکان جابه‌جایی یا کاهش حجم ذخایر در این انبارها بررسی شده بود؟ چه اقداماتی برای ایمن‌سازی و افزایش سطح حفاظت از این تأسیسات انجام شده است؟ و آیا در شرایط بحرانی، سناریوهایی برای تخلیه یا کاهش خطر برای ساکنان اطراف پیش‌بینی شده بود یا خیر.

در شرایطی که این تأسیسات در نزدیکی مناطق مسکونی قرار دارند، بسیاری از تحلیلگران معتقدند ارائه توضیحات شفاف از سوی وزارت نفت و شرکت ملی پالایش و پخش درباره اقدامات انجام‌شده، برنامه‌های ایمنی و تدابیر آینده می‌تواند نقش مهمی در پاسخ به نگرانی‌های عمومی و افزایش اعتماد افکار عمومی داشته باشد.

در پایان حوادث شب گذشته نشان داد که موضوع ایمنی انبارهای سوخت در مناطق شهری همچنان یکی از چالش‌های مهم مدیریت زیرساخت‌های انرژی در کشور است؛ چالشی که حل آن نیازمند ترکیبی از تدابیر فنی، برنامه‌ریزی بلندمدت و اطلاع‌رسانی شفاف به شهروندان است.