اختصاصی|دارایی میلیارد دلاری زنجانی از کجا آمد و چرا حالا تحریم شد؟

یه گزارش صدای پتروشیمی، بازگشت نام بابک زنجانی به فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا، بار دیگر یکی از پرابهام‌ترین پرونده‌های اقتصادی سال‌های اخیر ایران را به صدر توجه افکار عمومی آورده است. زنجانی اخیراً مدعی شده آمریکا به بهانه جابه‌جایی ۹۴ میلیارد دلار از طریق صرافی‌ها و رمزارز، ۶۶۰ میلیون تتر از دارایی‌های او را مسدود کرده؛ رقمی که بار دیگر این پرسش قدیمی را زنده می‌کند: این حجم عظیم دارایی اساساً از کجا آمده است؟

از چهره‌ای ناشناخته تا بازیگر میلیارددلاری!

بابک زنجانی پیش از تشدید تحریم‌های نفتی، نامی آشنا در اقتصاد ایران نبود.

جهش ناگهانی او دقیقاً هم‌زمان با دورانی رخ داد که فروش نفت ایران با محدودیت‌های جدی مواجه شد و دولت برای دور زدن تحریم‌ها به واسطه‌ها و شبکه‌های غیررسمی روی آورد.

در همین فضا، زنجانی به‌عنوان یکی از حلقه‌های کلیدی فروش نفت مطرح شد؛ نقشی که دسترسی به گردش‌های مالی چندمیلیارددلاری، حساب‌های خارجی، شرکت‌های ثبت‌شده در چند کشور و ساختارهای پیچیده مالی را برای او فراهم کرد.

طبق آنچه در پرونده‌های قضایی داخلی مطرح شد، بخش عمده دارایی‌های زنجانی محصول همان دوران است؛ دورانی که مرز میان «ماموریت اقتصادی برای کشور» و «سود شخصی» شفاف نبود و همین ابهام، زمینه شکل‌گیری ثروتی کم‌سابقه را فراهم کرد.

زنجانی چرا آن زمان تحریم نشد؟

پرسش مهم اینجاست که چرا آمریکا در همان سال‌هایی که زنجانی در قلب شبکه فروش نفت ایران فعال بود، او را تحریم نکرد.

تحریم زنجانی در شرایطی رخ می‌دهد که نقش او دیگر صرفاً به گذشته محدود نیست. ادعاهای مربوط به استفاده از صرافی‌ها، شبکه‌های مالی جدید و رمزارزها، حساسیت آمریکا را دوچندان کرده است؛ به‌ویژه در دوره‌ای که واشنگتن به‌شدت بر کنترل جریان‌های مالی غیررسمی و دارایی‌های دیجیتال مرتبط با ایران تمرکز دارد.

با این حال، پرسش اصلی افکار عمومی از گذشته تا کنون همچنان پابرجاست: اگر این ثروت محصول یک مأموریت اقتصادی بوده، چرا سرنوشت آن به پرونده‌های سنگین قضایی و تحریم‌های تازه گره خورده است؟