کاهش ۱۴همتی سود شپنا با تغییر فرمول قیمت‌گذاری نفت خام

به گزارش صدای پتروشیمی، کاهش سود شپنا در پی تغییر دستورالعمل قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌های نفتی، به یکی از محورهای مهم شفاف‌سازی شرکت‌های پالایشی تبدیل شده است. پالایش نفت اصفهان در تازه‌ترین اطلاعیه خود، برای نخستین‌بار اثر مالی این تغییرات بر سودآوری شرکت را برآورد کرده و از احتمال کاهش حدود ۱۴ هزار میلیارد تومانی سود خالص در نیمه دوم سال خبر داده است.

ابهامات چند هفته اخیر درباره فرمول قیمت‌گذاری خوراک پالایشگاه‌ها پس از انتشار توضیحات تکمیلی پالایش نفت اصفهان وارد مرحله تازه‌ای شده است. نمادهای پالایشی از ۱۱ مهر، در پی ابهامات ایجادشده درباره نحوه قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌های نفتی، متوقف شدند و معاملات همان روز پنج نماد «شپنا»، «شبندر»، «شتران»، «شبریز» و «شراز» نیز مورد تأیید قرار نگرفت.

پس از ابلاغ مصوبه دولت، سازمان بورس اعلام کرد بازگشایی نماد پالایشگاه‌ها به افشای آثار دستورالعمل جدید از سوی شرکت‌ها وابسته است.

تغییر تخفیف خوراک و افزایش بهای تمام‌شده

بر اساس دستورالعمل جدید، تخفیف نفت خام سبک نسبت به فرمول قبلی از ۵ دلار به ۲ دلار در هر بشکه کاهش یافته است؛ تغییری که به معنای افزایش ۳ دلاری قیمت خوراک نفت خام سبک برای پالایشگاه‌هاست. همچنین تخفیف نفت خام سنگین از ۶ دلار به ۴.۱ دلار رسیده و برخی ضرایب کیفی مرتبط با گوگرد و درجه API نیز تغییر کرده‌اند.

برآورد کاهش ۱۴ هزار میلیارد تومانی سود شپنا

مهم‌ترین بخش شفاف‌سازی جدید پالایش نفت اصفهان به برآورد اثر مالی دستورالعمل اختصاص دارد. شپنا اعلام کرده است که اگر سایر متغیرهای اثرگذار بر عملکرد شرکت، از جمله کرک‌اسپرد، نرخ تسعیر ارز، میزان تولید و ترکیب سبد فرآورده‌ها در نیمه دوم سال ثابت بمانند، درآمد فروش شرکت تغییری نخواهد کرد؛ اما افزایش نرخ خوراک، بهای تمام‌شده را بالا می‌برد و در نهایت می‌تواند حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان از سود خالص شرکت بکاهد.

این محاسبات با فرض قیمت ۹۰ دلاری نفت خام در نیمه دوم سال، نرخ تسعیر یک میلیون و ۸۰۰ هزار ریال به ازای هر دلار و تولید و ترکیب سبد محصولات مشابه نیمه نخست سال انجام شده است.

برای مقایسه، شرکت اعلام کرده میانگین قیمت نفت خام در دوره گزارشگری نیمه نخست سال ۷۱.۲۱ دلار و متوسط نرخ تسعیر ارز در همین دوره یک میلیون و ۴۹۰ هزار و ۶۵۱ ریال بوده است.

کرک‌اسپرد در محاسبات شپنا ثابت فرض شده است

نکته قابل توجه در شفاف‌سازی شپنا این است که در محاسبات منتشرشده، اثری از اعمال سقف مستقیم بر کرک‌اسپرد دیده نمی‌شود؛ موضوعی که در ابتدای ماجرای توقف نمادهای پالایشی به‌عنوان یکی از شایعات اصلی بازار مطرح شده بود. این شرکت در محاسبه اثر مالی ۱۴ هزار میلیارد تومانی نیز کرک‌اسپرد را ثابت در نظر گرفته است.

بنابراین، بر مبنای اطلاعات منتشرشده از سوی شرکت، اثر منفی قابل اندازه‌گیری دستورالعمل جدید بر سودآوری شپنا عمدتاً از مسیر کاهش تخفیف نفت خام سبک و افزایش بهای تمام‌شده ناشی می‌شود.
آیا کاهش سود شپنا قطعی است؟

با وجود اعلام برآورد ۱۴ هزار میلیارد تومانی، این رقم را نمی‌توان کاهش قطعی سود شپنا در نیمه دوم سال دانست. خود شرکت تأکید کرده است که تعیین شرایط اضطرار به سیاست‌های دولت و وزارت نفت وابسته است و گزارش‌های ماهانه پالایشگاه‌ها تا پیش از دریافت صورتحساب‌های قطعی، ماهیت مقدماتی دارند.

ازاین‌رو، محاسبات فعلی ممکن است تغییر کند و هرگونه تغییر بااهمیت بعدی نیز باید از طریق سامانه کدال افشا شود. در نتیجه، کاهش سود شپنا در حال حاضر برآوردی مبتنی بر فرض‌های اعلام‌شده شرکت است و میزان اثر نهایی دستورالعمل به شرایط واقعی عملکرد و صورتحساب‌های قطعی بستگی خواهد داشت.