یادداشت|هوش مصنوعی و پایان پیشبینیهای حدسی در اقتصاد ایران
گروه: یادداشت | کد خبر: ۱۶۴۱۵ | تاریخ: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ - ۱۶:۰۹
به گزارش صدای پتروشیمی، دانیال دارایی، تحلیلگر بازارهای مالی و بنیانگذار شرکت هوش مصنوعی داده نگار اقتصاد راهکار آینده یگانه یکتا، در یادداشتی با اشاره ارتباط هوش مصنوعی و اقتصاد در ساختار اقتصاد ایران نوشت: اقتصاد ایران در چهار دهه اخیر یکی از پرنوسانترین ساختارهای اقتصادی جهان بوده است.
وجود متغیرهای غیرخطی مانند شوکهای سیاسی، محدودیتهای تجاری، نوسانات شدید نرخ ارز، تغییرات پیدرپی قوانین، و حساسیت بازار طلا و سکه باعث شده که پیشبینی آینده اقتصادی صرفاً بر اساس تجربه یا حدس تقریباً ناممکن باشد.
در چنین محیطی، روشهای سنتی تحلیل—چه تکنیکال و چه بنیادی—قدرت پیشبینی محدودی دارند. بازار ایران نیازمند ابزاری است که بتواند دهها متغیر همزمان را بررسی، الگوهای مخفی را پیدا و سناریوهای احتمالی آینده را با درصد خطای پایین تولید کند.
اینجاست که هوش مصنوعی وارد میشود.
هوش مصنوعی چگونه مدلهای سنتی را پشت سر گذاشت؟
در جهان، از سال ۲۰۱۸ به بعد، الگوریتمهای یادگیری ماشین در پیشبینی روندهای مالی موفقیتهای بزرگ ثبت کردند.
برتری AI نسبت به روشهای سنتی در چند نقطه خلاصه میشود:
۱) تحلیل همزمان هزاران متغیر
یک تحلیلگر انسانی نهایتاً میتواند ۱۰–۱۵ متغیر را همزمان دنبال کند.
اما مدلهای AI میتوانند:
• نرخ ارز
• قیمت جهانی طلا
• سیاستهای فدرال رزرو
• رفتار نقدینگی داخلی
• حجم معاملات
• شاخص ترس
• سیگنالهای رفتاری کاربران
• اخبار سیاسی و رسانهای
• دادههای خرد بازار
را در یک لحظه پردازش کنند.
۲) کشف الگوهایی که با چشم انسان دیده نمیشوند
در دادههای بازار ایران، الگوهای پنهان بسیاری وجود دارد:
رابطه میان رشد نقدینگی و جهش سکه،
رابطه بین اخبار سیاسی و رفتار دلار،
الگوهای چرخشی نقدینگی بین بورس و طلا.
مدلهای یادگیری ماشین این روابط را کشف میکنند—even اگر در ظاهر «تصادفی» بهنظر برسند.
۳) پیشبینی سناریویی بهجای پیشبینی قطعی
AI بهجای اینکه بگوید «طلا قطعاً میریزد یا میترکد»،
سه سناریو ارائه میکند:
• سناریوی صعودی
• سناریوی خنثی
• سناریوی نزولی
و برای هر کدام درصد احتمال تعیین میکند.
این همان چیزی است که اقتصاد ایران به آن نیاز دارد:
پیشبینی همراه با احتمال، نه پیشبینی همراه با قطعیت.
⸻
چرا اقتصاد ایران بیش از هر اقتصاد دیگری به هوش مصنوعی نیاز دارد؟
اقتصادهای پایدار جهان ماهیت «قابلپیشبینی» دارند.
اما اقتصاد ایران:
۱) به سیاست گره خورده
۲) شوکپذیر است
۳) دلار محور است
۴) تورم ساختاری دارد
۵) نقدینگی شدیداً مهاجرت میکند
این یعنی یک تغییر کوچک میتواند بازارها را به سرعت زیر و رو کند.
در چنین فضایی:
• نظرات کارشناسی کافی نیست
• تحلیل تکنیکال اشتباهات مکرر دارد
• تحلیل بنیادی بیش از حد کند است
و فقط یک سیستم AI میتواند دادهها را بهروز و بیوقفه پردازش کند.
⸻
نمونه واقعی: چگونه AI میتواند رفتار طلا و دلار را برای مردم قابل پیشبینیتر کند؟
۱) پیشبینی حرکت نقدینگی
مدلهای AI با تحلیل دادههای ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴ میتوانند تخمین بزنند نقدینگی در هفته آینده بیشتر به سمت:
• دلار
• طلا
• بورس
• یا سکه
حرکت خواهد کرد.
۲) هشدار زودهنگام جهشها
قبل از جهشهای ارزی، معمولاً چند سیگنال کوچک در بازار دیده میشود.
AI این سیگنالها را هفتهها قبل از بقیه تشخیص میدهد.
۳) ارائه سبدهای سرمایهگذاری با ریسک شخصیسازیشده
برای اولین بار، AI میتواند برای افراد مختلف (کارمند، کارگر، سرمایهگذار حرفهای…) سبدی بچیند که:
• با ریسکپذیری فرد هماهنگ باشد
• درصد رشد احتمالی داشته باشد
• هشدار خروج بدهد
• تعادل سرمایه را حفظ کند
این دقیقاً همان چیزی است که مردم ایران سالها منتظرش بودند.
⸻
دستاورد اصلی: پایان عصر حدس و گمان
هوش مصنوعی یک حقیقت مهم را ثابت میکند:
بازار قابل پیشبینیتر از چیزی است که فکر میکنیم—اگر ابزار درست داشته باشیم.
حتی در اقتصادی پرنوسان مثل ایران،الگوهای تکرارشوندهای در دادهها وجود دارد که با تکنیکهای یادگیری ماشین قابل استخراج و مدلسازی است.
این همان نقطهای است که «تحلیل سنتی» پایان مییابد و «تحلیل علمی مبتنی بر داده» آغاز میشود.
⸻
مزیت این تحول برای مردم ایران چیست؟
۱) کاهش ضررهای سنگین
بخش بزرگی از ضررهای مالی ایرانیان ناشی از:
• خرید در اوج
• فروش در کف
• هیجان لحظهای
• نداشتن چشمانداز
است.
AI با ارائه هشدارها و سناریوها، جلوی بخش زیادی از این اشتباهات را میگیرد.
۲) افزایش امنیت روانی اقتصادی
وقتی فرد بداند:
• ریسک این ماه چقدر است
• احتمال رشد بازار چیست
• کدام بازار امنتر است
عملکرد اقتصادیاش از حالت احساسی خارج میشود.
۳) اعتماد مردم به داده، نه شایعات
AI صدای شایعات را خاموش میکند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید