آشنایی سرمایه‌گذاران با فرآیند معاملات مرحله پایانی (TAL) ضروری است

مدیرعامل شرکت بورس تهران با تأکید بر اهمیت آموزش و آشنایی فعالان بازار سرمایه با فرآیند معاملات مرحله پایانی (TAL) گفت: اجرای صحیح این مرحله نیازمند اطلاع‌رسانی گسترده و فرهنگ‌سازی مناسب در میان سرمایه‌گذاران است.

محمود گودرزی در حاشیه دوازدهمین نمایشگاه بین‌المللی کیش اینوکس ۲۰۲۵، با اشاره به آغاز معاملات مرحله پایانی در تابلوی اصلی بازار اول بورس تهران اظهار داشت: “در اولین روزهای اجرای این مرحله، پرسش‌های متعددی از سوی فعالان بازار درباره نحوه انجام معاملات پایانی و روش‌های آنلاین آن مطرح شد که نشان می‌دهد آموزش و شفاف‌سازی در این حوزه بسیار ضروری است.”

وی افزود: “در بازارهای جهانی، در نیم‌ساعت پایانی معاملات یک حراج برگزار می‌شود که طی آن قیمت پایانی کشف و به‌عنوان مبنای معاملات روز بعد در نظر گرفته می‌شود؛ بنابراین اصطلاح “مرحله پایانی” به معنای “قیمت پایانی” نیست.”

دکتر گودرزی درباره تفاوت ساختار معاملات پایانی در بورس تهران با بورس‌های دنیا گفت: “تفاوت اصلی در وجود حجم مبنا است؛ در حالی که در ساختار بورس‌های جهانی چنین مفهومی وجود ندارد. وجود حجم مبنا باعث می‌شود سازوکار محاسبه TAL در بورس تهران با چالش‌هایی همراه باشد. هدف ما این است که به‌تدریج و گام‌به‌گام پیش برویم، مدت مرحله پایانی را از نیم‌ساعت به یک‌ساعت افزایش دهیم و اثرات حجم مبنا را به حداقل برسانیم. در نهایت، روزی که حجم مبنا حذف شود، امکان برگزاری حراج پایانی واقعی فراهم خواهد شد.”

وی با تأکید بر نقش آموزش در موفقیت اجرای این طرح پیشنهاد کرد: ” سامانه های مدیریت سفارشات و کارگزاری‌ها با تهیه محتوای آموزشی، به این پرسش ساده اما کلیدی پاسخ دهند که سرمایه‌گذاران چگونه باید در مرحله معاملات پایانی فعالیت کنند تا به این ترتیب، فرهنگ‌سازی مناسبی در بازار شکل گیرد.”

در دو روز ابتدایی اجرای TAL در بورس تهران، بیش از ۲۵۶ میلیون سهم از تابلوی اصلی بازار اول در بیش از چهارهزار دفعه معاملاتی به ارزش ۱۸۸۰ میلیارد ریال مبادله شد.

وی در پایان از طراحی شاخص‌های جدید در بورس تهران خبر داد و توضیح داد: “قرار است ناشران پذیرفته شده در بورس تهران به چهار گروه بزرگ، متوسط، کوچک و پرارزش تقسیم شوند، چرا که ذائقه سرمایه‌گذاران متفاوت است و این تقسیم‌بندی به نهادهای مالی کمک می‌کند تا صندوق‌های متنوع‌تری بر اساس این طبقه‌بندی طراحی کنند. با ارائه شاخص‌های جدید، علاوه بر توسعه سواد مالی، ابزارهای بهتری برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌شود تا بتوانند با استراتژی و آموزش کافی در بازار فعالیت کنند.”