از نشتی ساده‌ی یک فن تا فاجعه‌ی آیزوماکس اراک؛چرا با سرمایه ملی بازی می‌کنید؟

از نشتی ساده‌ی یک فن تا فاجعه‌ی آیزوماکس اراک؛چرا با سرمایه ملی بازی می‌کنید؟

✍️ دکتر محسن قدیری

نزدیک به هشت ماه است که واحد آیزوماکس پالایشگاه اراک از مدار تولید خارج شده؛
واحدی حیاتی با خوراک ۱۵۰ مترمکعب در ساعت (۲۶ هزار بشکه در روز) که روزانه بیش از ۴/۵ میلیون لیتر بنزین و گازوئیل تولید می‌کرد و یکی از پایه‌های تعادل سوخت کشور بود.

ماجرا از نشتی یک فن در واحد آیزوماکس آغاز شد

اتفاقی کاملاً معمول در واحدهای پالایشگاهی که طبق رویه‌های مهندسی،
باید واحد به‌صورت نرمال از سرویس خارج می‌شد و تا زمان تعویض تیوب‌های فن، مجدداً در مدار قرار نمی‌گرفت.

اما در ستاد تصمیم دیگری گرفته شد:
«واحد نباید از سرویس خارج شود؛ تولید باید ادامه یابد.»

همین یک جمله، مسیر یک نقص ساده را به فاجعه‌ای ملی تبدیل کرد.
نشتی کوچک هر روز بیشتر شد تا ۱۳ اسفند ۱۴۰۳ شعله‌ها زبانه کشیدند و آیزوماکس از مدار خارج شد.

از آن روز تا امروز، نزدیک به هشت ماه است که این واحد حیاتی خاموش مانده؛
نه‌تنها ۴/۵ میلیون لیتر سوخت در روز از سبد انرژی کشور حذف شده،
بلکه به‌دلیل عدم تخلیه به‌موقع رآکتورها از مایع، کاتالیست‌ها نیز باید تعویض شوند —
یعنی صدها میلیارد تومان خسارت دیگر بر صنعت.

و حالا، در حالی‌که خسارت ادامه دارد،
تریبون‌های رسمی از «افزایش تولید» و «رکوردهای جدید» حرف می‌زنند؛
در حالی‌که واقعیت، خاموشی یک واحد حیاتی است.

ما پیش‌تر در یکی از پست‌هایمان گفته بودیم:
یکی از دلایل ماندن ما در مدار جهان سوم، دروغ گفتن به خودمان است.
تا زمانی‌که حقیقت تلخ پنهان شود و آمار زیبا جای آن را بگیرد،
هیچ کشوری پیشرفت نخواهد کرد.

امروز پالایش و پخش دقیقاً همان مسیر را می‌رود.
به‌جای گفتن واقعیت، آمارسازی می‌کند؛
به‌جای پذیرش خطا، سکوت می‌کند؛
و به‌جای اصلاح، «رکورد» می‌سازد.

آیزوماکس اراک فقط یک واحد خاموش نیست؛
نماد سیستمی است که به‌جای شنیدن حرف مهندس،
به عدد جدول گزارش باور دارد.
سیستمی که از ترس کاهش آمار،
اجازه نمی‌دهد حتی یک فن ساده تعمیر شود —
و بعد هزینه‌اش را کل ملت می‌پردازند.

⚠️ بدانیم:
از نشتی ساده‌ی یک فن تا خاموشی هشت‌ماهه و صدها میلیارد تومان خسارت،
فاصله فقط یک جمله بود:
«فعلاً از سرویس خارج نکنید.»

به نام آمار، حقیقت را دفن نکنید.
به نام تولید، صنعت را نسوزانید.
به نام ایران، بپرسیم با صدای بلند:
چرا با سرمایه ملی بازی می‌کنید؟