بازار نفت در تلاطم جنگ و دیپلماسی

 قیمت نفت خام برنت دریای شمال در پایان هفته گذشته (جمعه، ۳۰ خرداد) با ثبت حدود ۴ درصد رشد هفتگی، به ۷۷ دلار و یک سنت به ازای هر بشکه رسید. این در حالی بود که در روز پایانی هفته گذشته (جمعه، ۲۳ خرداد) شاهد رشد ۶.۵ درصدی قیمت نفت بودیم که مهم‌ترین دلیل آن اقدام خصمانه رژیم صهیونیستی علیه ایران بود که احتمال بروز تنش‌های منطقه‌ای به طور قابل توجهی افزایش داد. گفتنی است این بزرگترین نوسان روزانه قیمتی از سال ۲۰۲۲ در قیمت نفت به شمار می‌رود که پس از درگیری نظامی میان روسیه و اوکراین هرگز تکرار نشده بود.

بدین ترتیب قیمت نفت با جهشی قابل توجه طی ۱۰ روز اخیر به بالاترین سطوح قیمتی در پنج ماه گذشته رسید. با اینحال تحلیلگران بر این عقیده هستند که تأثیر جنگ میان رژیم صهیونیستی و ایران هنوز به‌طور کامل خود را در بازار نفت نشان نداده است و «اختلال جدی در زیرساخت‌های تولید یا صادرات نفت ایران» یا «عملی شدن تهدید ایران مبنی بر بستن تنگه هرمز در صورت ورود مستقیم آمریکا به جنگ» می‌تواند فشار افزایشی بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند.

تردید ترامپ، سکوت اوپک‌پلاس و نگرانی‌ها از آینده تنگه هرمز

در شرایط کنونی روزانه حدود ۱۹ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی معادل حدود یک‌چهارم تجارت نفت جهان از طریق تنگه هرمز جابه‌جا می‌شود. همین موضوع نگرانی فزاینده‌ای به‌وجود آورده است که بالا گرفتن جنگ می‌تواند این مسیر حیاتی تجارت نفت را مختل کند.

مواضع ضد و نقیض دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در خصوص ورود آمریکا به جنگ یکی از عواملی بود که سبب سردرگم شدن معامله‌گران بازار نفت شد. وی در میانه‌های هفته گذشته در فاصله چند ساعت هم از خالی کردن تهران و تهدید به جنگ سخن گفت و هم بر تمایل خود از راهکار دیپلماسی بر خاتمه این تنش تأکید کرد.

در همین حال ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه با تأکید بر اینکه افزایش قیمت نفت ناشی از درگیری ایران و رژیم صهیونیستی خیره‌کننده نیست، اعلام کرد اوپک‌پلاس فعلاً نیازی به مداخله در بازار نفت نمی‌بیند.

نفت ۳۰۰ دلاری در راه است؟

با عقب‌نشینی ترامپ از مواضع قبلی و اعلام خبر فرصت دو هفته‌ای وی به استفاده از راهکارهای دیپلماتیک برای موضوع هسته‌ای  ایران، قیمت نفت در کانال ۷۷ دلاری تثبیت شد، اما همچنان نگرانی‌ها بر آینده بازار نفت حاکم است.

در همین رابطه فؤاد حسین، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه عراق، در گفت‌وگوی تلفنی با وزیر خارجه آلمان، همچنین در مصاحبه‌ای با خبرگزاری تاس هشدار داد که ادامه درگیری‌های نظامی در منطقه می‌تواند منجر به جهش بهای نفت تا ۳۰۰ دلار در هر بشکه شود. وی در این خصوص گفت: «ادامه درگیری‌ها و بسته شدن تنگه هرمز، می‌تواند صادرات نفت را مختل کند و سبب جهش تورم در اروپا شود. در این صورت بهای هر بشکه نفت به ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلار نیز می‌رسد.»

با تمام این تفاسیر باید منتظر ماند و دید چه سرنوشتی در انتظار بازار نفت است؟ به نظر می‌رسد در شرایط کنونی ثبات، دیپلماسی و خویشتنداری از جمله نیازمندی‌های بازار جهانی است، اما سیاست‌های جنگ‌طلبانه نتانیاهو و رژیم صهیونیستی تهدیدی جدی برای جهان تلقی می‌شود.