انسداد تنگه هرمز بازار جهانی نفت را با شوک عرضه روبه‌رو می‌کند
گروه: نفت و گاز | کد خبر: ۱۹۷۹۷ | تاریخ: ۶ آبان ۱۴۰۵ - ۱۱:۴۴
به گزارش صدای پتروشیمی، انسداد تنگه هرمز به گفته یک کارشناس حوزه انرژی، فراتر از یک تنش نظامی، پیامدهای گسترده‌ای برای بازار جهانی نفت، اقتصاد کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کنندگان انرژی به همراه دارد؛ شرایطی که در کنار فشار بر صادرات نفت ایران، کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را نیز با چالش‌های جدی مواجه می‌کند.
محمود خاقانی درباره چشم‌انداز بازار نفت در صورت تداوم بسته ماندن تنگه هرمز و محاصره دریایی اظهار کرد: این سناریو نوعی شوک اقتصادی است و باید میان ابعاد سیاسی و اقتصادی آن تفاوت قائل شد. هرچند چنین شرایطی ممکن است ابزاری برای بازگرداندن وزن به میز مذاکره در برابر تحریم‌های فزاینده باشد، از نظر اقتصادی فشارهایی را نیز بر کشور وارد می‌کند.
وی افزود: تداوم انسداد تنگه هرمز نشان می‌دهد هزینه فشار بر ایران تنها متوجه این کشور نیست و مصرف‌کنندگان در چین، هند و اروپا نیز پیامدهای آن را متحمل خواهند شد.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به تلاش مصرف‌کنندگان برای جلوگیری از بروز بحران در بازار جهانی انرژی گفت: بسته ماندن این آبراه می‌تواند نظم حاکم بر خلیج فارس را مختل کند و خریداران بزرگی مانند چین را که از مشتریان اصلی نفت منطقه به شمار می‌رود، به سمت بازارهای جایگزین سوق دهد.
خاقانی تأکید کرد که پیامدهای این وضعیت به افزایش ساده قیمت نفت محدود نمی‌شود، بلکه بازار با یک شوک ساختاری در عرضه مواجه خواهد شد. به گفته وی، در صورت حذف روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت از بازار، قیمت‌ها می‌تواند به سطوح بی‌سابقه‌ای برسد.
وی ادامه داد: افزایش قیمت‌ها در چنین شرایطی ناشی از رشد اقتصادی نیست، بلکه از کمبود عرضه سرچشمه می‌گیرد. در نتیجه، اقتصاد جهانی ممکن است با رکود تورمی روبه‌رو شود؛ وضعیتی که در آن قیمت‌ها افزایش می‌یابد، اما هزینه بالای انرژی، تولید جهانی را متوقف یا با کندی جدی مواجه می‌کند. این شرایط می‌تواند اقتصاد آمریکا، اروپا و به‌ویژه اقتصادهای نوظهور آسیا را تحت فشار قرار دهد.
این کارشناس حوزه انرژی همچنین افزایش نرخ بیمه کشتی‌های تجاری را از پیامدهای احتمالی ادامه بحران دانست و گفت: بالا رفتن هزینه بیمه، حمل‌ونقل کالاها را گران‌تر می‌کند و آثار آن به نفت محدود نخواهد ماند؛ بلکه مواد غذایی و کالاهای مصرفی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند و زنجیره تأمین جهانی با اختلال روبه‌رو می‌شود.
خاقانی با اشاره به آثار مالی بحران افزود: بسته ماندن تنگه هرمز می‌تواند خروج سرمایه از بازارهای نوظهور را تشدید کند و به بی‌ثباتی بیشتر در نظام مالی جهانی بینجامد.
وی با بیان اینکه بحران‌های منطقه‌ای همچنان بر آبراه حیاتی خلیج فارس سایه انداخته است، گفت: تداوم انسداد تنگه هرمز به نقطه عطفی در معادلات اقتصاد سیاسی انرژی تبدیل شده است. این وضعیت از یک سو پیامدهای دوگانه‌ای برای ایران، به‌ویژه در حوزه صادرات نفت و تحرکات راهبردی، دارد و از سوی دیگر، بازارهای جهانی و اقتصاد کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده انرژی را با شوک مواجه می‌کند.
این کارشناس تأکید کرد: خروج میلیون‌ها بشکه نفت از خلیج فارس، شوکی به عرضه جهانی وارد می‌کند که در کوتاه‌مدت منابع جایگزین توان جبران کامل آن را ندارند. به گفته وی، این وضعیت به افزایش قیمت فرآورده‌های نفتی، بنزین و گاز طبیعی در بازارهای اروپا، آسیا و آمریکا منجر شده است.
خاقانی با اشاره به زیان کشورهای صادرکننده نفت منطقه اظهار کرد: بسته ماندن تنگه هرمز فقط به مصرف‌کنندگان آسیب نمی‌زند؛ کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات، عراق و کویت نیز که بخش عمده‌ای از نفت خود را از این مسیر صادر می‌کنند، با اختلال در درآمدهای ارزی روبه‌رو می‌شوند. وی در مقابل، آمریکا را از جمله رقبایی دانست که از این شرایط منتفع شده‌اند و به گفته او، حجم صادرات خود را به بالاترین سطوح تاریخی رسانده‌اند.
وی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از گسترش درگیری‌ها گفت: نباید با تشدید تنش‌های نظامی، منطقه خاورمیانه به زمینی سوخته تبدیل شود. به اعتقاد او، ادامه بحران می‌تواند همه کشورهای منطقه را متضرر کند و برخی بازیگران سیاسی نیز ممکن است از تداوم تنش‌ها برای حفظ موقعیت خود بهره ببرند.
این کارشناس حوزه انرژی در ادامه نسبت به آسیب‌پذیری زیرساخت‌های نفتی ایران هشدار داد و گفت: چاه‌های نفت کشور در آستانه آسیب جدی قرار دارند و در شرایط کنونی، سرمایه‌گذاران تمایلی به ورود به ایران ندارند.
خاقانی با اشاره به رفتار سایر کشورها در قبال تحولات منطقه گفت: روسیه نیز به دنبال حفظ منافع خود است و چین با توجه به دسترسی به منابع انرژی از مسیرهای دیگر، از جمله دریای سرخ، ونزوئلا و آفریقا، در قبال مسائل مربوط به ایران سکوت کرده است. وی همچنین مدعی شد پاکستان با بستن مرزهای خود با ایران در پی دریافت منابع مالی از آمریکا برای تقویت روپیه است و عراق نیز با توجه به شرایط مدیریت درآمدهای نفتی خود، در تلاش برای حفظ منافعش قرار دارد.
وی همچنین مدعی شد بنیامین نتانیاهو به اقدام نظامی پیش‌دستانه ایران امید بسته است تا بحران ادامه پیدا کند.
خاقانی درباره امکان استفاده از مسیرهای جایگزین صادرات نفت نیز گفت: مسیرهای جایگزین هزینه بیشتری دارند و تنگه هرمز کوتاه‌ترین و مستقیم‌ترین مسیر برای انتقال نفت منطقه است. به گفته وی، احداث خطوط لوله جایگزین مستلزم پرداخت حق ترانزیت به کشورهای مسیر است و در صورت تداوم بحران، تمامی کشورهای منطقه از پیامدهای اقتصادی آن آسیب خواهند دید.
در مجموع، انسداد تنگه هرمز می‌تواند از مسیر اختلال در عرضه نفت، افزایش هزینه حمل‌ونقل و فشار بر درآمدهای ارزی، پیامدهایی فراتر از بازار انرژی برای اقتصاد منطقه و جهان ایجاد کند./ایلنا
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید