بحران گاز اروپا تا ۲۰۲۸ ادامه دارد

به گزارش صدای پتروشیمی،خانواده‌ها و صنایع اروپا حتی در صورت پایان درگیری‌های خاورمیانه و تجربه زمستانی معتدل، احتمالاً دست‌کم یک سال دیگر با قیمت‌های بالای گاز مواجه خواهند بود؛ زیرا کشورهای این قاره باید ذخایر گازی خود را که به سطوح پایینی رسیده است، دوباره پر کنند.
قیمت‌های شاخص گاز در اروپا از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۱۵۰ درصد افزایش یافته است. اختلال در تردد از تنگه هرمز، جریان حدود ۲۰ درصد از صادرات جهانی گاز طبیعی مایع‌شده (ال‌ان‌جی) از قطر و امارات متحده عربی را متوقف کرده است؛ بخشی از این صادرات پیش از بحران عمدتاً به مشتریان آسیایی اختصاص داشت.

اگرچه کشورهایی مانند آمریکا، کانادا و نیجریه صادرات خود را افزایش داده‌اند، کاهش عرضه ال‌ان‌جی از خاورمیانه رقابت برای خرید محموله‌های تک‌محموله‌ای در دسترس اروپا را تشدید کرده و روند پرکردن دوباره مخازن ذخیره‌سازی در تابستان را تحت تأثیر قرار داده است.
تحلیلگران و پیش‌بینی‌کنندگان صنعت انتظار دارند سطح ذخایر گاز اروپا تا اول نوامبر به ۷۵ تا ۷۸ درصد برسد؛ سطحی که حدود ۱۰ درصد کمتر از میانگین پنج‌ساله است. با پایان فصل ذخیره‌سازی، وابستگی کشورهای اروپایی به ذخایر موجود برای تأمین تقاضای زمستانی افزایش می‌یابد.
یوری اونیشکیف، تحلیلگر گروه مالی بورس اوراق بهادار لندن (LSEG)، گفت حتی در صورت زمستانی معتدل، ذخایر گاز شمال‌غرب اروپا ممکن است تا اوایل آوریل به حدود ۲۰ درصد کاهش یابد. به گفته او، این وضعیت در کنار اختلال در تردد از تنگه هرمز می‌تواند فشار برای پرکردن دوباره مخازن در سال ۲۰۲۷ را افزایش دهد.

خطر جهش دوباره قیمت گاز اروپا

معتز التغلبی،اقتصاددان ارشد انرژی در بانک ای‌بی‌ان آمرو (ABN Amro) هلند، معتقد است اروپا با کمبود مطلق عرضه مواجه نیست، اما ذخایر عملیاتی کافی نیز در اختیار ندارد.
تأسیسات ذخیره‌سازی معمولاً ۲۵ تا ۳۰ درصد از گاز مصرفی اتحادیه اروپا در زمستان را تأمین می‌کنند. ازاین‌رو، کشورهای عضو برای تأمین نیاز خود به واردات گاز از طریق خطوط لوله و محموله‌های ال‌ان‌جی، به‌ویژه از نروژ و آمریکا، وابستگی زیادی دارند.
التغلبی هشدار داد هرگونه اختلال در عرضه می‌تواند قیمت‌ها را بیش از پیش افزایش دهد و رقابت مستمر خریداران آسیایی برای تأمین محموله‌های ال‌ان‌جی نیز احتمالاً قیمت‌ها را در سطوح بالا نگه می‌دارد.بر اساس برآورد بانک ای‌بی‌ان آمرو، در صورت وقوع زمستانی بسیار سرد، ذخایر گاز اروپا ممکن است به ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یابد؛ سطحی که پرکردن مجدد مخازن برای فصل بعد را به چالشی جدی تبدیل خواهد کرد.این شرایط یادآور بحران انرژی سال ۲۰۲۲ است؛ زمانی که پس از آغاز درگیری روسیه و اوکراین و کاهش شدید جریان گاز روسیه از طریق خطوط لوله، قیمت شاخص گاز اروپا به بیش از ۳۵۰ یورو به‌ازای هر مگاوات‌ساعت رسید. اگرچه بیشتر تحلیلگران انتظار تکرار چنین رکوردی را ندارند، افزایش قیمت به بیش از ۱۰۰ یورو برای هر مگاوات‌ساعت، یعنی حدود ۲۵ درصد بالاتر از سطوح کنونی، همچنان محتمل ارزیابی می‌شود.

فشار بیشتر بر خانوارها و صنایع اروپا

پیش‌بینی می‌شود مصرف‌کنندگان اثر کامل افزایش قیمت عمده‌فروشی گاز در سال جاری را در سال ۲۰۲۷ احساس کنند؛ زیرا قراردادهای خرده‌فروشی انرژی معمولاً برای دوره‌ای مشخص و با نرخ ثابت منعقد می‌شوند و افزایش قیمت‌ها با پایان این قراردادها به مشترکان منتقل خواهد شد.
بر اساس اطلاعات وب‌سایت مقایسه قیمت وری‌واکس (Verivox) آلمان، تعرفه گاز برای مشتریان جدید در سال جاری میلادی ۵۵ درصد افزایش یافته است. سخنگوی این وب‌سایت نیز اعلام کرد با توجه به قیمت‌های کنونی بازار، افزایش ۱۰ تا ۲۰ درصدی تعرفه‌ها برای مشتریان فعلی، هم‌زمان با تمدید قراردادها، رقمی واقع‌بینانه است.
در بریتانیا نیز مؤسسه مشاوره کورنوال اینسایت (Cornwall Insight) پیش‌بینی کرده است سقف قیمت قبض‌های انرژی خانوار که در اکتبر به بالاترین سطح سه سال اخیر رسیده بود، در ژانویه ۱۶ درصد دیگر افزایش یابد.
کریگ لوری، مشاور ارشد این مؤسسه، گفت هنوز نشانه‌ای از پایان نوسان قیمت‌ها دیده نمی‌شود و پیامدهای جنگ علیه ایران، در کنار کاهش ذخایر گاز، ممکن است ماه‌ها ادامه داشته باشد.
صنایع و کسب‌وکارهای اروپایی نیز برای حفظ رقابت‌پذیری با فشار روبه‌رو هستند؛ زیرا حتی پیش از بحران اخیر عرضه، قیمت گاز در اتحادیه اروپا سه برابر قیمت آن در آمریکا بود.

اختلاف‌نظر درباره واکنش اروپا به بحران انرژی

برخی تحلیلگران معتقدند اتحادیه اروپا باید برای مقابله با بحران گاز، اقدامات فعالانه‌تری انجام دهد. در آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، این اتحادیه پیشنهادهایی برای کاهش مالیات برق و هماهنگی در زمینه پرکردن دوباره ذخایر گاز مطرح کرد. با این حال، مسئول ارشد انرژی اتحادیه اروپا اخیراً از کشورهای عضو خواسته است در صورت مواجهه با بحران عرضه، تقاضای گاز را کاهش دهند.
آنا ماریا جالر-ماکارویچ، از مؤسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA)، یادآور شد که پس از افت شدید جریان گاز روسیه در سال ۲۰۲۲، اتحادیه اروپا اقداماتی را برای تسریع توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به واردات سوخت‌های فسیلی آغاز کرد.
او با اشاره به تدریجی بودن بحران کنونی، هشدار داد که ممکن است ابعاد واقعی این وضعیت هنوز به‌طور کامل درک نشده باشد.

بازگشت بازار گاز به شرایط عادی زمان‌بر است

آندریاس شرودر، مدیر بخش تحلیل گاز و ال‌ان‌جی در شرکت اطلاعات کالایی آی‌سی‌آی‌اس (ICIS)، پیش‌بینی کرد درگیری‌های خاورمیانه طی زمستان حل‌وفصل شود. به گفته او، پایان درگیری‌ها به بازار کمک خواهد کرد، اما نیاز اروپا به تزریق گاز به مخازن ذخیره‌سازی هنوز به‌طور کامل در قیمت‌ها منعکس نشده است.
از سوی دیگر، ممنوعیت کامل واردات ال‌ان‌جی روسیه به اتحادیه اروپا که از ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی می‌شود، می‌تواند عرضه این محصول را بیش از پیش محدود کند.
فلورانس اشمیت، تحلیلگر راهبردی انرژی در رابوبانک (Rabobank)، معتقد است بازار ممکن است رشد عرضه ال‌ان‌جی در سایر نقاط جهان را کمتر از میزان واقعی برآورد کرده باشد. این بانک پیش‌بینی خود درباره قیمت‌های کوتاه‌مدت را افزایش داده، اما متوسط قیمت سال ۲۰۲۷ را حدود ۴۵ یورو به‌ازای هر مگاوات‌ساعت حفظ کرده است؛ رقمی که همچنان حدود ۲۰ یورو بالاتر از برآوردهای پیشین برای سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ است.
جیسون یینگ، تحلیلگر بازار کالا در بانک بی‌ان‌پی پاریبا (BNP Paribas)، نیز گفت پدیده آب‌وهوایی «ال‌نینو» می‌تواند با افزایش شدت بادها، زمستانی سردتر از حد معمول در اروپا ایجاد کند. با این حال، افزایش تولید برق بادی ممکن است تقاضا برای گاز و قیمت آن را کاهش دهد.
او در عین حال تأکید کرد که با توجه به اختلال عرضه ال‌ان‌جی در سال جاری، بازگشت بازار گاز به شرایط عادی زمان‌بر خواهد بود و پیش‌بینی می‌شود بازار پیش از سال ۲۰۲۸ به وضعیت عادی و سطوح قیمتی پیش از آغاز درگیری‌ها بازنگردد./منبع:رویترز