حکمرانی داده باید به تصمیم‌سازی در صنعت پتروشیمی منجر شود

به گزارش صدای پتروشیمی، تحول دیجیتال در صنعت پتروشیمی از مرحله استفاده از سامانه‌ها و ابزارهای فناوری اطلاعات عبور کرده و امروز بیش از هر چیز به نحوه جمع‌آوری، تبادل و استفاده از داده‌ها برای تصمیم‌گیری و تنظیم‌گری گره خورده است؛ موضوعی که با توجه به گستردگی مجتمع‌های پتروشیمی و حجم بالای اطلاعات خوراک، تولید، فروش و عملیات، اهمیت بیشتری می‌یابد.

در چنین شرایطی، شرکت ملی صنایع پتروشیمی به‌عنوان رگولاتور صنعت، برای ایفای دقیق‌تر وظایف خود به داده‌هایی نیاز دارد که به‌موقع و قابل اتکا باشند؛ اما این به معنای دسترسی رگولاتور به همه اطلاعات شرکت‌ها نیست.

شهرام رضایی، مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی بر ضرورت شکل‌گیری الگویی برای تبادل امن و هدفمند داده تأکید می‌کند؛ الگویی که ضمن تأمین نیازهای اطلاعاتی رگولاتور، محرمانگی داده‌های شرکت‌ها را نیز حفظ کند.

در این میان، سامانه «شهاب» یکی از طرح‌های اصلی صنعت پتروشیمی برای حرکت به‌سمت حکمرانی داده و تنظیم‌گری هوشمند با هدف ایجاد بسترهای لازم استقرار سامانه هوشمند انرژی است. به این منظور، این سامانه با دریافت تحلیل‌ها و بینش‌های حاصل از داده‌های فرایندی و غیرفرایندی مجتمع‌های پتروشیمی و بدون اختلال در مالکیت بنگاه‌های خصوصی بر داده‌های خود، امکان پایش و تعادل جرم و انرژی صنعت را فراهم می‌کند و درعین‌حال، اطلاعاتی با ارزش افزوده که ناشی از دید ۳۶۰ درجه به کل زنجیره ارزش صنعت بوده و قابل استفاده برای خود شرکت‌های پتروشیمی است در اختیار قرار می‌دهد.

رضایی با تأکید بر اینکه مسیر تحول دیجیتال باید از ایجاد چرخه صحیح داده و استقرار هوش تجاری آغاز شود، از کمبود نیروی انسانی متخصص و ضعف سواد دیجیتال به‌عنوان دو چالش مهم این مسیر یاد می‌کند و معتقد است: موفقیت تحول دیجیتال زمانی قابل اندازه‌گیری است که اثر آن در تصمیم‌گیری، بهره‌وری، ایمنی و مدیریت بهینه منابع صنعت دیده شود.

با شهرام رضایی، مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفت: شرکت ملی صنایع پتروشیمی رگولاتور صنعت پتروشیمی است و وظایف حاکمیتی مهمی به عهده دارد. با وجود حجم قابل توجه اطلاعاتی که در صنعت وجود دارد، هنوز نمی‌توانیم به بهترین شکل از این داده‌ها برای حکمرانی استفاده کنیم؛ زیرا اطلاعاتی که به رگولاتور می‌رسد، گاهی دقیق و به‌موقع نیست. یکی از دلایل این مسئله، به‌روزنبودن برخی سیستم‌های ارتباطی میان مجتمع‌ها و رگولاتور است.

بنابراین، پیش از صحبت درباره فناوری، باید باور و فرهنگی مشترک درباره ارزش داده ایجاد شود.

یک مجتمع پتروشیمی، به‌ویژه یک واحد کسب‌وکار خصوصی، باید بداند زمانی که داده خود را در اختیار رگولاتور قرار می‌دهد، چه منفعتی برای او ایجاد می‌شود. اگر این منفعت را ببیند، خود برای ارائه به‌موقع و دقیق اطلاعات تلاش می‌کند.

رگولاتور زمانی می‌تواند تنظیم‌گری مؤثر باشد که اطلاعات دقیق و به‌موقع در اختیار داشته باشد. البته در همه این فرایند، امنیت اطلاعات نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. زمانی که از گردش آزاد اطلاعات صحبت می‌کنیم، هم‌زمان باید به امنیت اطلاعات و پایداری سرویس‌ها دقت شود. بنابراین، باید مشخص شود چه اطلاعاتی، با چه سطحی از دسترسی و برای چه منظوری مبادله می‌شود. البته گردش آزاد اطلاعات بین رگولاتور و شرکت‌های پتروشیمی باید دوسویه باشد.

شرکت‌های پتروشیمی درصورتی‌که باور داشته باشند تبادل اطلاعات با رگولاتور می‌تواند به مدیریت بهتر بهینه‌تر اکوسیستم منجر می‌شود و به‌تبع آن، از منافع بیشتری در شرایطی که فقط از داده‌های انحصاری خود برخوردار باشند، بهره‌مند می‌گیرند، بی‌شک در این مسیر پیش‌قدم می‌شوند. در ادبیات مدیریتی علمی دنیا به این رویکرد رگ‌تک (RegTech) یا رگولاتوری مبتنی بر فناوری می‌گویند. بخش خصوصی فناوری و تجربه روز خود را دارد و رگولاتور نیز بر اساس همان فناوری و اطلاعات، تنظیم‌گری می‌کند.

امروز مجتمع‌هایی در صنعت پتروشیمی داریم که در حوزه تحول دیجیتال، امنیت اطلاعات و هوش مصنوعی پیشرو هستند و باید از تجربه همین شرکت‌ها استفاده کرد.

از سوی دیگر، رگولاتور نباید هر اطلاعاتی را مطالبه کند. باید فقط داده‌ای را بخواهد که برای ایفای وظایفش ضروری است. در این صورت، بخش خصوصی نیز اطلاعات خود را با حداقل ریسک در اختیار رگولاتور قرار می‌دهد.