اختصاصی|از شوک تا تعادل؛نقشه راه بازگشایی بازار سرمایه
گروه: تحلیل و گزارش | کد خبر: ۱۷۴۷۵ | تاریخ: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۹
به گزارش صدای پتروشیمی، در شرایطی مانند جنگ تحمیلی کنونی علیه ایران که اقتصاد با شوکهای ناگهانی و اختلالات پیشبینیناپذیر مواجه میشود، بازارهای مالی معمولاً نخستین بخشی هستند که دچار نوسانات شدید میشوند.
تجربه بازارهای جهانی در بحرانهایی نظیر جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ نشان داده است که نحوه مدیریت بازگشایی و تنظیمگری بازار سرمایه، نقش تعیینکنندهای در حفظ ارزش داراییها، تداوم نقدشوندگی و کنترل رفتارهای هیجانی ایفا میکند.
بر این اساس، پیش از هرگونه اقدام برای ازسرگیری فعالیت بازار، لازم است تصویری روشن از وضعیت اقتصاد کلان و سطح اطمینان سرمایهگذاران نسبت به آینده ترسیم شود. بازگشایی بازار در فضای نامطمئن، معمولاً به افزایش فشار فروش و شکلگیری صفهای سنگین منجر خواهد شد.
در همین چارچوب، به نظر میرسد پیش از بازگشایی بازار سهام، اجرای مجموعهای از اقدامات سیاستی و حمایتی از سوی نهادهای اقتصادی ضروری است:
۱. تقویت توان مداخله و تأمین نقدینگی
محور اصلی مدیریت بحران در بازار سرمایه، برخورداری از پشتوانه مالی کافی برای حفظ نقدشوندگی است. بررسی تجربه کشورهایی که با شوکهای شدید مواجه بودهاند نشان میدهد که تقویت منابع صندوقهای تثبیت و افزایش قدرت خرید آنها در سهام شرکتهای تحت فشار، یکی از مؤثرترین ابزارها برای جلوگیری از فروشهای اجباری است.
این حمایتها به ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا کمک کرده و از معامله داراییها در سطوحی پایینتر از ارزش ذاتی جلوگیری میکند. همچنین تسهیل دسترسی شرکتها به منابع اعتباری و ابزارهای مالی کمهزینه، مانع از انتقال فشار نقدینگی به بازار سهام میشود.
۲. ارتقای شفافیت و نظارت بر افشای اطلاعات
در شرایط بیثبات، اطلاعات ناقص یا متناقض میتواند زمینهساز تشدید ترس و رفتارهای جمعی شود. از این رو، بهبود کیفیت افشای اطلاعات، ارائه گزارشهای بهموقع درباره میزان آسیبها، برنامههای تداوم فعالیت و ارزیابی ریسک توسط ناشران، نقش مهمی در مدیریت انتظارات ایفا میکند.
همچنین استقرار نظام نظارتی لحظهای بر معاملات و کنترل فعالیتهای مخرب یا دستکاریکننده، میتواند از بروز رفتارهای ناعادلانه جلوگیری کرده و از سرمایهگذاران خرد حمایت کند.
۳. بازگشایی تدریجی و مدیریتشده بازار
شواهد تجربی نشان میدهد که بازگشایی ناگهانی بازار پس از شوکهای بزرگ، معمولاً با نوسانات شدید همراه است. به همین دلیل، بسیاری از کشورها از ابزارهایی مانند محدودیت دامنه نوسان، تعیین کفهای معاملاتی و اعمال محدودیت موقت بر حجم سفارشها استفاده میکنند.
در برخی موارد نیز، استفاده از سامانههای معاملات خودکار بهطور موقت محدود میشود تا بازار فرصت بازیابی تعادل خود را پیدا کند. این اقدامات به کاهش تصمیمهای هیجانی و جلوگیری از فروشهای ناشی از ترس کمک میکند.
۴. نقش سیاستهای حمایتی در سطح کلان اقتصاد
سیاستهای کلان اقتصادی و اقدامات حمایتی دولت، تأثیر مستقیمی بر انتظارات سرمایهگذاران دارد. تخصیص منابع برای بازسازی داراییهای آسیبدیده، ارائه تسهیلات جهت کاهش هزینههای عملیاتی شرکتها و توسعه ابزارهای تأمین مالی پایدار، همگی در بهبود فضای سرمایهگذاری مؤثرند.
بررسی تجربههای بینالمللی نشان میدهد که استفاده از ابزارهایی مانند انتشار اوراق مالی، اعمال محدودیتهای موقت بر جریان سرمایه و بازگشایی مرحلهای بازارها، توانسته از افت شدید شاخصها جلوگیری کرده و به بازگشت اعتماد کمک کند.
۵. مداخله برای کنترل ریسک سیستمی
سرمایهگذاران خرد بخش قابلتوجهی از فعالان بازار را تشکیل میدهند و رفتار آنها در شرایط بحران، تأثیر تعیینکنندهای بر روند بازار دارد. در غیاب مداخلات تثبیتکننده، ترس جمعی میتواند به فروش گسترده، کاهش نقدینگی و سرایت بحران به سایر بخشهای اقتصادی منجر شود.
از منظر مدیریت ریسک سیستمی، ارسال سیگنالهای اطمینانبخش و جلوگیری از افت شدید قیمتها، مسیر بازگشت به تعادل پایدار را هموار میسازد. تجربه نهادهای بینالمللی نیز نشان میدهد که مداخلات سریع و هدفمند، در بلندمدت به بهبود عملکرد بازار کمک میکند.
در مجموع، صیانت از بازار سرمایه در شرایط بحرانی، مستلزم بهکارگیری ترکیبی از ابزارهای نقدینگی، سازوکارهای نظارتی، کنترل نوسانات و سیاستهای حمایتی برای حفظ پایداری فعالیت شرکتهاست.
تجربه بحرانهای جهانی نشان داده است که در نبود این اقدامات، بازارها به سمت ارزشگذاریهای نادرست حرکت کرده و هزینههای بازیابی اقتصاد بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد. در مقابل، اتخاذ رویکردی تدریجی، همراه با شفافیت اطلاعاتی و پشتوانه مالی مناسب، نهتنها از شدت نوسانات میکاهد بلکه اعتماد سرمایهگذاران را در میانمدت و بلندمدت تقویت میکند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید